Bijgewerkt: 22 oktober 2026
„Ik woon al een paar jaar in Nederland. Moet ik het inburgeringsexamen halen?” Die vraag komt op als vrienden vertellen over hun examens bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). Het antwoord hangt vooral af van je nationaliteit en van het doel waarvoor je het diploma nodig hebt.
Is een Poolse burger verplicht om in te burgeren?
Nee. Mensen met de Poolse nationaliteit zijn als EU-burgers niet inburgeringsplichtig. Alleen het feit dat je in Nederland woont, betekent dus niet dat je het inburgeringsexamen moet doen. Dat volgt uit de regels voor EU-burgers, en niet uit hoe lang je hier woont of hoe goed je Nederlands spreekt. [1]
Waarom doen sommige Polen toch het examen?
Een andere situatie is het aanvragen van de Nederlandse nationaliteit via naturalisatie. Daarvoor moet je in principe aantonen dat je aan de inburgeringsvereiste voldoet. Volgens de actuele informatie van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) is taalkennis op minimaal niveau A2 nodig, naast de andere geldende eisen. Een Pools paspoort alleen geeft daar geen vrijstelling voor. [2]
Er bestaan wel vrijstellingen, onder andere op basis van bepaalde diploma's. Leg daarom vóór je je voor examens aanmeldt je situatie en documenten voor aan de gemeente waar je de aanvraag wilt indienen. [2]
Waaruit bestaat het inburgeringsexamen A2?
We beschrijven hier de variant van het examen met taalonderdelen op niveau A2, die onder andere belangrijk is voor wie wil naturaliseren. Dat betekent niet dat elke verplichte inburgeringsroute niveau A2 heeft — de eisen hangen af van de geldende regels en je persoonlijke situatie. [2][3]
Het examen bestaat uit de volgende onderdelen:
| Onderdeel | Wat betekent het? | Wat wordt getoetst? |
|---|---|---|
| Lezen — A2 | Lezen | Korte teksten en informatie in het Nederlands begrijpen. |
| Luisteren — A2 | Luisteren | Uitspraken en gesprekken in dagelijkse situaties begrijpen. |
| Schrijven — A2 | Schrijven | Eenvoudige informatie op schrift doorgeven. |
| Spreken — A2 | Spreken | Vragen beantwoorden en eenvoudige mondelinge uitspraken doen. |
| KNM — Kennis van de Nederlandse Maatschappij | Kennis van de Nederlandse maatschappij | Kennis van het leven en de samenleving in Nederland. |
Afhankelijk van je situatie kan ook nodig zijn: ONA — Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt, oftewel oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt. Voor dit onderdeel bestaan vrijstellingen. Controleer alle eisen voordat je je voor examens aanmeldt; de tabel hierboven vervangt geen persoonlijke informatie over je verplichtingen. [3][4]
Hoeveel tijd heb je per onderdeel en wat kost het examen?
Hieronder staan de standaardtijden van de A2-examens en de kosten per poging voor elk onderdeel. Stand per 22 oktober 2026 [5][6][7]
| Examenonderdeel | Tijd voor de opdrachten | Kosten per poging |
|---|---|---|
| Lezen, A2 | 65 minuten | 50 € |
| Luisteren, A2 | 45 minuten | 50 € |
| Schrijven, A2 | 40 minuten | 50 € |
| Spreken, A2 | 35 minuten | 50 € |
| KNM — Kennis van de Nederlandse Maatschappij | 45 minuten | 50 € |
| Totaal: vier taalonderdelen en KNM | 230 minuten, oftewel 3 uur en 50 minuten | 250 € |
De totale tijd in de tabel is de som van de vijf examens. Reistijd, registratie en wachttijd tussen de onderdelen zijn niet meegeteld, en het betekent niet dat je alle onderdelen op één dag moet doen.
Is in jouw situatie ook ONA — Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarktnodig, oftewel oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt? Dan kost dat onderdeel 40 €. Samen met de vijf examens uit de tabel komt dat op 290 €. De bedragen gelden alleen voor de examens, zonder cursus, lesmateriaal en reiskosten. [7]
ONA werkt anders dan de examens in de tabel: je maakt een portfolio en, afhankelijk van de gekozen route, volgt een eindgesprek of een aantoonbaar gevolgde cursus. Er is dus geen vaste tijdslimiet voor de hele voorbereiding en afronding van dit onderdeel. [6]
Doe je een betaald examen opnieuw, dan betaal je opnieuw voor dat onderdeel. Controleer vóór je aanmelding de actuele tarieven en eventuele vrijstellingen of financieringsregels bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). [7]
Hoe ziet de interne toets bij Taalknobbel eruit?
Bij Taalknobbel nemen we op niveau A1–A2 een verkorte interne toets af, gebaseerd op het inburgeringsexamen A2 — op de taalonderdelen daarvan. De toets bestaat uit lezen (Lezen), luisteren (Luisteren) en schrijven (Schrijven).
Het onderdeel KNM — Kennis van de Nederlandse Maatschappijzit er niet in, oftewel de kennis van de Nederlandse maatschappij. Spreken oefenen we in elke les, daarom is het geen apart onderdeel van de eindtoets. Onze toets richt zich op taalvaardigheden en niet op officiële inburgeringsonderdelen zoals ONA.
Zo kun je je vooruitgang meten en maak je kennis met de soorten opdrachten van het officiële examen. Het is een schooltoets — als je hem haalt, vervangt dat het officiële inburgeringsexamen niet en krijg je geen officieel inburgeringsdiploma.
Is het de moeite waard om de taal te leren als je geen examen hoeft te doen?
Een examen kan een doel zijn, maar het dagelijks leven geeft genoeg andere redenen om te leren. Een gesprek met de huisarts, een ouderavond op school, een telefoontje naar een bedrijf of iets uitleggen op je werk worden momenten waarop je het zelf kunt regelen.
Je hoeft niet meteen een examen te plannen. Begin met wat je in je eigen leven het meest nodig hebt en bouw je vaardigheden stap voor stap op.
Waar begin je?
Bepaal eerst je doel: dagelijkse communicatie, je werk of naturalisatie? Kies pas daarna een cursus en eventueel een examen. Heb je een document nodig voor een bepaalde procedure? Controleer dan de eisen voordat je begint met voorbereiden.
Bij Taalknobbel ontwikkel je je Nederlands stap voor stap. Schrijf ons wat je wilt leren en wat je al kunt — dan helpen we je het juiste cursusniveau te kiezen.
Bronnen
- Rijksoverheid, „Moet ik als nieuwkomer inburgeren?”: www.rijksoverheid.nl
- IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst), „Inburgering voor naturalisatie”: ind.nl
- Inburgeren, „Welke examens”: www.inburgeren.nl
- Inburgeren, „Naturaliseren”: www.inburgeren.nl
- Inburgeren, „Taalexamens”: www.inburgeren.nl
- Inburgeren, „Kennisexamens”: www.inburgeren.nl
- Inburgeren, „Hoeveel kost inburgeren?”: www.inburgeren.nl